دزفول شهری به بلندای سپیده دم تاریخ .شهری که فارس بودن خود را تونسته حفظ کنه. شهری که تو خوزستانه و زیر پرچم عرب نرفته. شهری که همسایه دیواره ی لر و بختیاری است اما زیر پرچم لر و بختیاری نرفته. دزفول شهری که موشک 12متری مهمون ناخوانده مردمش بوده و مردمش پاپس نکشیدن.دزفولی همونیه که 5000 سال پیش با عنوان آوان پایتخت نشین امپراطوری کبیر عیلام بود. دزفولی همونیه که اونقدر دلاوری داشت که اسم شهرشو به عنوان تنها شهری که در تقویم ملی روز بزرگداشت داره ثبت کنه. دزفول پایتخت مقاومت ایران زمین.دزفول مهد دلیران. متاسفانه برخی افراد ضعیف به دزفولی ها تهمت بی اصل و نسبی میزنند.حتی اگر نخوایم از تاریخ 5هزاره اخیر خودمون واسشون بگیم میتونیم با یه استدلال ساده از اصلیت خودمان دفاع کنیم.آن عزیزانی که به دزفولی ها تهمت ناشایست میزنن باید تا ابد به یاد داشته باشند که پناه اورنده به این مردم دلپاک هستند. لا اقل این را باید قبول کنند که دزفولی ها در شهر اجداد خود هستند و آنها.......

 دزفولی پرچمت خیلی بالاس

ا

عتراض مردم دزفول به سريال شوق پرواز و لر نشان دادن مردم دزفول:::

در قسمت دهم این سریال تلویزیونی که دو هفته قبل یعنی سیزدهم آبان ماه از شبکه یک سیما پخش شد، زمانی که عباس بابایی و همسرش به دزفول می روند، در کنار…

با تمام احترامی که برای لرها و عرب های عزیز قائلیم ولی ما دزفولی ها نه لر هستیم و نه عرب ما پارسی هستیم

به گزارش شبکه ایران به نقل از سینما پرس پس از اعتراض برخی از هموطنان جیرفتی به پخش سریال «شهر دقیانوس» این بار نوبت برخی از هموطنان دزفولی بود که نسبت به برخی از قسمت های پخش شده سریال «شوق پرواز» واکنش نشان دهند. واکنش هایی که با گذشت چندین هفته همچنان ادامه دارد.

در قسمت دهم این سریال تلویزیونی که دو هفته قبل یعنی سیزدهم آبان مه از شبکه یک سیما پخش شد، زمانی که عباس بابایی و همسرش به دزفول می روند، در کنار پُل قدیمی این شهر برای چند ثانیه تصاویر دو مرد میانسال که لباس لُری به تن کرده اند نمایش داده می شود. نمایش این تصاویر با اعتراض گروهی از مخاطبان این سریال مواجه می شود و آنها با مراجعه به سایت رسمی این سریال، اقدام به اعتراض به این مسئله می کنند. برخی از اعتراض های این مخاطبان به شرح زیر است:

«من یک جوان دزفولی هستم و از اینکه قسمتی از فیلم برداری سریال قشنگتونو تو شهر ما آوردید خیلی خوشحالیم. ولی یک گله از شما داشتم چرا وقتی دزفول رو نشان میدین چند تا لر و عرب نشون دادین؟ با تمام احترامی که برای لرها و عرب های عزیز قائلیم ولی ما دزفولی ها نه لر هستیم و نه عرب ما پارسی هستیم و دزفولی و به دزفولی بودنمان هم افتخار میکنیم چون شهر ما پایتخت مقاومت ایران است».

در اظهار نظر دیگری یکی از مخاطبان عنوان می کند:« با سلام و خسته نباشید. خیلی بهتر بود قبل از ساختن فیلمی با این محتوا اندکی هم درمورد مکان ها و شهرهای مورد فیلمبرداری تحقیق به عمل می آمد.مردم دزفول نه عرب هستند و نه بختیاری بلکه فقط فارس هستند».

مخاطب دیگری هم با ابراز گلایه از اینکه «با وجود دزفولی بودن عزت الله ضرغامی این صحنه ها نمایش داده می شود» نوشته است:«من یک شهروند دزفولی هستم.ای کاش در به تصویر کشیدن شهر دزفول در اون زمان بیشتر دقت می کردید.دزفول نه لر داره نه عرب.نه اینکه خدای نکرده بخوام به لر ها و عرب های عزیز بی احترامی کنم ،ولی خوبه که واقعیت ها نمایش داده بشه.من به عنوان یک دزفولی و کسی که پدر و مادرم بارها آواره شدند و چند نفرمون شهید شدند و سختی موشک بارون رو بجون خریدند و استوار موندند انتظار داشتم که به این نکته بیشتر دقت می فرمودید».

نکته جالب توجه این است که تمامی این اعتراض ها بدون سانسور و حذف بر روی سایت این سریال به نشانی www.shogheparvaz.tv منعکس شده است و ظاهرا روابط عمومی این سریال تلویزیونی برخلاف موارد مشابه که سازندگان سریال ها یا نسبت به اعتراض ها «بی تفاوت» هستند و یا در مقابل از رضایت بسیار زیاد مخاطبان سخن می گویند، رویه دیگری را در پیش گرفته و با انتشار و تایید این نظرها فضایی را فراهم کرده تا دیگر مخاطبان سریال نسبت به این اظهار نظرها واکنش نشان داده و با این دسته از هموطنان دزفولی وارد بحث و مذاکره شوند.

بر اساس نظرهای منتشر شده در این سایت، یکی از مخاطبان در پاسخ به هموطنان دزفولی می گوید:«ای کاش تمام این دوستانی که فکرشون رو متمرکز کردن روی لهجه عباس و مردم دزفول و طلاهای ملیحه و مایه داری مسعود و … یه مقدار با بصیرت این سریال رو تماشا میکردن و به اصل موضوع توجه میکردن.اصل موضوع منش و رفتار و ایمان و کردار عباس هستش نه لهجه و مردم دزفول و غیره.چرا یه عده اصل موضوع رو کنار گذاشتن و چسبیدن به حواشی فیلم.تخصص ما شده حاشیه سازی.چرا هیچ کس به مردم داری عباس و محبت و عاطفه اون دقت نمیکنه و خیلی نکات مثبت دیگه ای که زیبا به تصویر کشیده شده.قراره توس این سریال زندپی عباس به روایت کشیده بشه نه از زندگیش فیلمبرداری بشه».

مخاطب دیگری هم با اشاره به اینکه همه ما ایرانی ها از یک خاک و ریشه هستیم خطاب به این گروه از معترضان می گوید: «بهت نمیاد از مردم دزفول باشی ! مردم دزفول دلشون مثل دریا بزرگ . مدیر سایت هفته گذشته توضیح دادند که اون کسانی که نشون داده شدن از توریست هایی بودن که برای دیدن دزفول به اون شهر اومده بودن . این هفته هم که کلی آدم خوش تیپ و غیر عرب تو رستوران دزفول دیدیم،دیگه مشکلت چیه ؟ ضمنا مگه لرها چه مشکلی دارن که تو خودت رو اینقدر برتر از اونا می دونی؟؟؟!!! ما همه ایرانی هستیم و به تمام شهرهای ایران تعلق داریم» .

*** دست اندرکاران سریال چه می گویند؟

بر اساس اظهار نظری که از سوی مدیر سایت در بخش نظرها قرار گرفته، منطقه ای که در فیلم نشان داده شده یکی از مناطقی است که افراد مختلف برای گشت و گذار به آن می آیند. در چنین شرایطی طبیعی است که دو هموطن لُر هم به این منطقه آمده باشند.

«اصغر نژاد ایمانی» طراح صحنه و لباس این سریال نیز در گفت و گو با خبرنگار ما با اشاره به این مطلب که «دزفول در میان شهرهای استان خوزستان بیشترین میزان افراد با سواد را دارد» می گوید: «بیشتر مسوولان خوزستان دزفولی هستند و این شهروندان خوزستانی در اداره های این استان بیشتر از دیگر شهروندان خرمشهری حضور داشته و دارند. این ها واقعیت هایی است که ما حتی برای به تصویر کشیدن چند صحنه کوتاه از آن مطلع هستیم و درخصوص آن تحقیق مفصل کرده ایم اما به همان میزان که در شهری مانند تهران، افرادی از قومیت های مختلف و با لباس های گوناگون دیده می شوند، در دزفول و یا هر شهر دیگری هم ممکن است شما افرادی با پوشش های متنوع را ببینید.

«شوق پرواز» محصول مشترک بنیاد شهید و امور ایثارگران و شبکه یک سیما است و در شرایطی که مخاطب تلویزیونی برای تماشای یک سریال با اما و اگرهای متفاوت و متعددی مواجه است، این سریال توانسته با محتوای جذاب و ساختار خوب و هنرمندانه اش که محصول کارگردانی «یدالله صمدی» است مخاطبان فراوانی را جذب کند. اما نکته قابل توجه «کنترل حاشیه هایی» است که متاسفانه در سال های اخیر گریبان بسیاری از سریال های تلویزیونی را گرفته و عملا فضایی منفی را علیه آنها شکل داده که یا به سانسور و قلع و قمع این آثار منجر شده و یا در سایه این فضای منفی، مفاهیم و پیام های اصلی سریال دیده نشده است. در مسیر زاینده رود و شهر دقیانوس دو نمونه مشخص از این آثار بود اما «شوق پرواز» این دست انداز را به خوبی پشت سر گذاشت و حالا مخاطبان آن روز به روز با تصویری جالب تر و جذاب تر از عباس بابایی قهرمان آشنا می شوند.

در خصوص دزفول موضوعات قابل تامل بسیاری هست که سال هاست از کنارشون ساده رد شدیم.

شاید یکی از علت هایی که دزفول بیش از اندازه مظلومه و حتی در میان مردمش هم غریب مونده و بدیهی ترین حقوقش، چیزهای عجیبی برای خیلی ها به نظر می رسن اینه که خیلی ناشناخته مونده.

من یک دزفولی هستم و هر کس به نوبه ی خودش زادگاهش این حق رو به گردنش داره که به موطنش افتخار کنه و در معرفیش کوشا و در آبادانی اون سهیم باشه و در حد معقولی بهش علاقمند !

و  وقتی ما عادت بی تفاوتی را پیش بگیریم و فقط به زندگی خودمون فکر کنیم ، هر یک از این موارد ساده به علاقه شدید تعبیر میشه .

در یکی از وبلاگ های دزفول خاطره زیبایی از عزیزی می خوندم که یک نکته جالبی مرتبط با صحبت هام دیدم.

زیاد شنیدیم که از نژاد پرستی دزفولی ها صحبت بشه و خیلی از شهرها و گاهی خودمون این حرف رو عنوان کنیم، اما در اصل این فقط در حد حرف هست و در اصل دزفولی ها بیشتر از حد معمول میهمان نواز و به فکر غریب ها هستن تا نژاد پرست ! ، در صورتی که یک شهر نیاز داره مردمش بیش از جاهای دیگه به فکرش باشن و در عمل علاقمندش باشن. این علاقه مندی و تعهد زمینه ی پیشرفت و آبادانی اون منطقه رو به عنوان بخشی از سرزمین ایران به دنبال داره، اما خودمون رو با حرف های این چنینی سرگرم می کنیم و در مقام عمل گام موثری بر نمی داریم.

دزفول هم مثل خیلی از شهرهای دنیا کمبود و کاستی هایی داره ، اما در کنار اون بیشتر از خیلی جاهای دیگه نقاط قوت و پتانسیل های بیشماری داره. اگر هر یک از ما شهروندان دزفولی تا به حال تلاش کوچکی در جهت معرفی درست شهر و استفاده از استعدادها و ظرفیت هاش می کردیم، امروز شکوفایی و مطرح شدن بیشتر دزفول رو شاهد بودیم و نظاره گر خروج بسیاری از متخصصان و شهروندان دزفولی  برای کار از شهر نبودیم. در حدی که همایش خانواده های قدیمی دزفولی هایی که کلا از شهر رفتن در جاهای دیگه برگزار بشه!

هر شهر دیگه ای با این سابقه تاریخی، پتانسیل ها ، نیروها، و … مشابه دزفول وجود داشت، الان یکی از شناخته شده ترین و آبادترین شهر های ایران بود.

البته کم لطفی های زیادی از طرف رسانه های مختلف از صدا و سیمای خوزستان گرفته ( که مثل اینکه دزفول از شهرهای این استان نیست !) تا سراسری ، روزنامه ها (با پوشش ضعیف اتفاقات دزفول ) ، نشریات، و حتی سایت های مختلف می شه و گهگاهی هم که اسمی می برن یا خبری می ذارن معمولاً بار منفی به همراه داره و پخش نکردنش خیلی واسه دزفول مفیدتره !

هیچ وقت نشده در حد شأن بالای دزفول اسمی برده بشه ، شاید اگر پل قدیم دزفول در هر یک از شهرهای دیگه بود ، الان در همه ی رسانه های ایران یکی از نمادهای ملی محسوب می شد و یا آبشار شوی با این همه زیبایی به عنوان یکی از دیدنی ترین نقاط گردشگری ایران با افتخار به همه معرفی می شد نه اینکه این چنین نا شناخته باقی بمونه و اگر هم اسمی برده بشه به عنوان یکی از آثار استان دیگه عنوان بشه!

جالبه چند روز پیش شبکه 1 می دیدم  گردشگر معروف تلویزیون یه برنامه چند دقیقه ای واسه یه درخت قدیمی تهیه کرده بود ! و با افتخار پخش می کرد در صورتی که سال قبل که اومده بود از شمال خوزستان گزارش تهیه کنه به شوش و شوشتر رفت و با اینکه دزفول هم جزو برنامش بود نیومد !  باهاش تماس می گرفتم و پیگیر که چی شد اومدنتون ؟ بهانش این بود که : دزفول دیدنی های زیادی داره! و حاضر نشد به دزفول بیاد و به همین راحتی رفت اما برای یه درخت … نمی دونم شما خودتون در این یه مورد قضاوت کنید …

دزفول پایتخت مقاومت، زادگاه شیخ انصاری ، شهر پارک های ساحلی ، مرکز خط و کتاب ایران، قدیمی ترین دانشگاه دنیا، میزبان سبزقبا و … حقش نیست که این همه مورد نامهربانی رسانه ها واقع بشه.

به هر حال هر چه که تا الان با این شهر شده،  گذشته و این ما هستیم و رسالتی که در خصوص معرفی دزفول به عنوان بخشی از هویتمون بر دوش داریم و سهمی که می تونیم در بهبود وضعیت زادگاهمون و در نهایت زندگی بهتر داشته باشیم .

با وجود وبلاگها و سایت های خوبی که در سال های اخیر راه اندازی شده اما هنوز تا نقطه ای که باید باشیم، بسیار فاصله داریم و برای جبران نبود رسانه های حامی دزفول ، همتی مضاعف رو از همه دلسوزان و علاقمندان در حرکتی هدفمند رو می طلبه تا دزفول رو از این برهوت رسانه ای نجات بدیم! و کویر رسانه های حامی دزفول را بارانی باشیم !

ان شاء الله

الف) دسفیلیون : دزفولی های مقیم شهر (با تعریف تمدنی خاص خودشان که وارثان اصلی تمدن شوش باستان هستند) شامل :

- بخشی عمده ای از دسفیلیون قریب به سیصدهزارنفر هم اکنون در شهر ساکن اند.

- بخشی از دسفیلیون 150 سال پیش تاکنون به اهواز مهاجرت کرده اند.

- بخشی از دسفیلیون طی سه یا چهار دهه اخیر به کرج مهاجرت کردند که اکنون جمعیتی قریب به 10 رصد جمعیت کرج دومیلیون نفری را شامل اند.

- بخشی از دسفیلیون زمان قاجارها تاکنون به تهران مهاجرت کردند که شاید جمعیتی قریب به 100 تا دویست هزار نفر را شامل اند.

نکته : شاید نیمی از دسفیلیون ساکن اهواز(دِوازی ها) ، دسفیلیون مقیم کرج( دِزرَجی ها) و همچنین دسفیلیون مقیم تهران (دِزرانی ها) را بتوان «دوگانه سوز» خواند چه اینکه هم شهروند اهواز و کرج و تهرانند هم افتخار حضور و شهروندی شهر پدری را دارند(مانند خود من).

- بخشی از دسفیلیون ساکن اقصی نقاط ایران (آمار صحیحی از آنان در دست نیست)

- و بخش قابل توجهی از دسفیلیون در خارج از ایران و در سطح کره خاکی پراکنده اند که بلاشک جمعیت آنان افزون بر یکصدهزار نفر است.

برآورد کلی بنده از کلیت جمعیت دسفیلیون جهان(مقیم شهر و غیر مقیم) قریب به یک میلیون نفر است که کندوی مادر(منظور خود شهر است) حدود یک سوم آن را همچنان به عنوان اعضای ثابت و حاضر در خود جای داده است و باقی در خارج از دزفول مشغول عسل سازی برای ایران و جهانند.

ب) عرب های جنوب شهرستان که در برخی روستاها و حومه مستقرند.

ج) شهرکی ها(یا روستاهای کلاسیک دزفول) که نه لرند و نه عرب، بلکه صرفا روستایی های حومه دزفول هستند مانند هر شهر دیگری در کشور، که دهات و روستاهایی اطراف خویش دارد، مانند شهرک بن جعفر و یا سیاه منصور و یا شهرک منتظری و صفی آباد و شمس آباد.

د) لرهای اصیل دزفول : غالبا در روستاهای شمال شهرستان مقیم اند مانند : شهیون، سردشت، لیوس و ...

ه) لرهای کوچ نشین و عشایر دزفول : که قرنهاست بین شمال دزفول و مناطقی از اصفهان (عمدتا فریدن و داران) در رفت و آمدند. اینها اکنون کمتر زیر بُهون (سیاه چادرهای زیبای عشایری) زندگی میکنند و اکثراً ییلاق و قشلاق خود را در خانه هایی که در دوسر  مسیر ساخته اند میگذرانند.(آنها نیز در عالم لری خویش دوگانه سوز شده اند. هم کوچ نشین اند هم خانه نشین.)

و) لرهای میهمان : عمدتاً در مناطقی همچون ولی آباد و مدرس و مهاجرین ساکن اند و از شهرهای استان همسایه شمالی (لرستان) همچون الیگودرز، درود، ازنا طی سه دهه گذشته به حاشیه دسفیل روی آورده و ساکن شده اند.که غالبا مشکل اصلی دسفیلی های اصیل با این دسته از پناه اورندگان به دزفول است...

نزاد و اصلیت دزفولی ها چیست ؟

پس از آشوریها ۷۰۰ سال قبل از میلاد ؛ هخامنشیان آریائی تبار یا به عبارتی آتشائیان که از اهالی ایذه خوزستان بودند در دزفول سکونت داشته اند ؛ حدود ۶۰۰ و اندی قبل از میلاد بحت النصر تعدادی یهودی از بیت المقدس به ایران آورد که در همه جای ایران من جمله دزفول ساکن شدند.

شاپور اول ساسانی در سال ۲۶۰بعد از میلاد؛ ده هزار اسیر رومی را به دزفول آورد و بوسیله آن پل باستانی دزفول و پل شادروان شوشتر و شهر جندی شاپور و چند بنای دیگر را ساخت که از آن اسرا هم کم و بیش در دزفول ماندند.

در سال ۱۷ هجری قمری ؛ اعراب مسلمان به ایران هجوم آورده و در سرزمینهای فتح شده منجمله دزفول سکونت کردند؛ فتنه مغول در سال ۶۵۷ هجری قمری هم عده زیادی از چنگیزیان و اتباعش را ساکن دزفول کرد؛ تیموریان هم در سال ۷۹۶ بر مهاجرین قبلی افزوده شدند؛ علاوه بر اینها تعداد زیادی از سادات و سایر قومیت ها از نقاط مختلف ایران به این شهر نقل مکان کرده و ساکن شدند.

مردم دزفول و به طور کلی خوزستان ؛ آمیزه ای از گروه های نزادی و قومی مختلف هستند که از چند هزار سال قبل تا کنون در این منطقه رفت و آمد و یا سکنی داشته اند؛ در دوره قبل از اسلام عیلمی ها ؛ خوزی ها (کوسی ها)؛ یونانیان ؛ پارتیان؛ پارسیان ؛ رومی ها ؛ سریانی ها ؛ اعراب و در دوره اسلامی ؛ ترکها ؛ مغول ها ؛ گرجی ها و لرها از این گروههای قومی بودند.

در دزفول خانوده هائی هستند که اصلا” از ترکان افشار و مقدم مراغه و شاملو به شمار می روند ؛ گروهی نیز هستند که تبار مغولی یا گرجی دارند ؛ بسیاری از این خانواده ها از اصل خود آگاهند و بعضا” اسامی اجداد خود را می دانند؛ این گروه ها با گذشت قرنها همزیستی با یکدیگر و بومیان دزفول و رسم ازدواج برون گروهی در آنها با هم آمیخته و زبان و رفتار و آداب و اخلاقی کم وبیش یکسان یافته اند ؛ بنا بر موقعیت جغرافیائی دزفول که در سکونتگاهی ایلات و عشایر لر و عرب قرار داشته ؛ و رفت و آمد ها و تماس ها در فرهنگ و زبان مردم دزفول کم و بیش اثراتی گذاشته است.

در زیر به بعضی از گروهای قومی ساکن در دزفول اشاره می شود :

الف – لرها : از میان لرها ؛ مردم ایلات لرستان و بختیاری با دزفولیان مراوده بیشتر داشته اند.

جلگه دزفول در آخرین حد غربی قشلاقی بختیاری ها و همسایه دیوار به دیوار لرستان است . لرهای لرستان از تیره های گوناگون تشکیل شده اند که از آن تیره ها ؛ قلاوند ؛ پاپی ؛ دیریکوند و سگوند بیشتر با دزفولی ها تماس داشته اند ؛ بنا بر نوشته داعی دزفولی امیر تیمور گورکان هنگام ورود به دزفول تعدادی اسیر از الوار همراه خود آورد که قصد قتل عام آنها را داشت ؛ ولی با شفاعت سید سلطان علی رودبند از این کار صرفنظر کرد و آنها در شمال دزفول اسکان داد. اعقاب آنها که به نام سیاهپوشان معروفند هنوز در همانجا در محله ای به همین نام اقامت دارند.

لرهای رشنو: تا حدود سی سال قبل ؛ لرهائی در جنوب غربی محله قلعه و حد فاصل آن با محله صحرابدر مغربی زندگی می کردند که به لر رشنو معروف بودند .

از دیگر لرها که در زمان قاجار از لرستان به دزفول آمدند ؛ ساکی ها کرناسی و میرعالی خانی وایل چگنی و بختیاری های چهر لنگ و هفت لنگ که بیشتر در اطراف دزفول مانند جاته ؛ شوهان و بنوارناظر و شهرک مدرس و سردشت و در محله رودبند و مصلای نماز جمعه (که قبلا” به مقوم معروف بود) سکونت دارند.

ب – اعراب

ورود اعراب به خوزستان به قرون بیش از اسلام باز می گردد.

پس از فتح خوزستان توسط قوای اسلام بیشتر قبایل عرب در جلگه های جنوبی خوزستان سکنی گزیدند و منطقه نفوذی آنان بیشتر تا اهواز بود. تنها عده ای از اعراب به دهات جنوب دزفول و شوشتر آمدند و اقامت گزیدند که می توان از طایفه های چنانه ؛ و آل کثیر که در شهرکهای سید نور؛ شنگرعلیا ؛ و شنگر سفلی و شهرک مطهری سکونت دارند نام برد.

بعضی از اعراب نیز بعدها از بین النهرین یا نواحی دیگر به دزفول آمدنده اند و با جامعه دزفول در آمیختند ؛ از این گروه می توان به خانواده های زیر اشاره کرد.

۱-خاندان بزرگ و معظم مجدی که به قرار مسموع از عراق آمده اند.

۲-خانواده ابوالحلاج که مشهور است از عراق آمده اند.

۳-خاندان عاملی که از اعقاب شیخ بهاءالدین عاملی فقیه ؛ شاعر ؛ عارف و ریاضی دان بزرگ معاصر شاه عباس اول صفوی هستندکه از جبل عامل لبنان به دزفول آمدند .

۴-خاندان انصاری که از اعقاب جابربن عبداله انصاری ؛ صحابی رسول اکرم (ص) هستند.

۵-سادات آقامیر که از اعقاب سید محمد امینا و از اهالی اصفهان هستند.

۶-سادات اشرفی که در اوایل قاجار از نجف به دزفول آمدند .

۷-سادات جزایری که از نوادگان آیت الله سید نعمت الله جزایری که در دوره صفویه از بین النهرین به دزفول وشوشتر آمدند.

۸-سادات داعی ؛ منسوب به سیدسلطانعلی رودبندند که در زمان ورود امیر تیمور به دزفول ؛ در این شهر اقامت نمودند.

۹-سادات رضوی ؛ اهل کاشان هستند که نام خانوادگی رضوی و فصیح را دارند.

۱۰-سادات قاضی ؛ پیش از حکومت سلسله صفویه در دزفول سکونت داشته اند.

۱۱-سادات گوشه که از نوادگان سیدکمال الدین ولی هستد که با هفده واسطه به حضرت امام موسی کاظم (ع) میرسد و از حله و کوفه عراق به دزفول مهاجرت کردند.

۱۲-سادات رجبی (برسی ) از شیعیان خالص علی (ع) بودند ؛ از اهالی برس که یکی از آبادی های حله عراق حوالی بصره است به دزفول آمده و در محله کت کتان ساکن گردیده و معروف به سادات ملا رجبی هستند.

ب -ترکها :

خاندان های مقدم ؛ بیگدلی ؛ صالح پور و افشار ساکن در دزفول اصلا” ترک هستند.این خاندان که در زمان قاجار در دزفول و شوشتر به کار استیفا و کارگزاری دولت اشتغال داشتند ؛ نام خانوادگی مستوفی و گروهی دیگر عماد و مقدم را اختیار نمودند .خانواده ملکی هم حسب اظهار خودشان از اعقاب خواجه ملک تبریزی هستند که در دزفول سکونت یافته اند.

ایل بیگدلی از شاخه های ترکان آغوز بودند که در زمان سلطان محمود غزنوی به ایران آمدند . در دوران صفوی از جمله مریدان خاندان صفوی شدند و نام شاملو و بیگدلی شاملو نامیده شدند . در همان موقع دسته هایی از آنها به شاهسون ها پیوستند ؛ جد اعلای خاندان بیگدلی ؛ در دوره صفوی به دزفول آمد ؛ ابتدا شغل سپاهی داشت بعد وصلتی با خاندان عاملی ( شیخ الاسلام ) نموده و در زی روحانیون در آمد .

خاندان صالحپور که در محله قلعه سکنی دارند از بازماندگان عباسقلی بیگدلی حاکم دزفول و شوشتر در زمان نادر شاه هستند .

خوانین صحرابدر مغربی که بعضا” نام خانوادگی هلاکوئی و چنگیزی را اختیار کرده اند ؛ خود را از اولاد هلاکو و چنگیز می دانند .

افشارها : حوالی سال ۵۵۱ هجری قمری به هنگام سلطنت ملکشاه سلجوقی یکی از حکام ایل افشار به نام شومله که از دشت قیچاق بود ؛ بر خوزستان استیلا یافت و علی رغم دوام اندک حکومتش ؛ راه ورود ایل افشار به منطقه خوزستان باز شد و عده ای از آنها به دزفول و شوشتر ساکن شدند .

ت – گرجی ها:

در زمان صفوی خانواده ای به سرپرستی آبینه خان گرجی به دزفول آمد و در آن سکنی گزید ؛ خانواده رشیدیان که زمانی در محله حیدرخانه دزفول ؛ ریاست داشته اند خود را از بازماندگان او می دانند.

از حاج صوفی فرزند پرویز ( نوه آبینه خان گرجستانی ) آثاری در دزفول بجا مانده که برخی از آنها ؛ هنوز وجود دارند ؛ مانند مسجد حاج صوفی و کل حج صوفی .

از حکام و کلانتران سابق گماشته شده از ناحیه دولت در دزفول هم خانواده هائی باز مانده که در دزفول ساکن و اهلیت دزفولی پیدا کرده اند ؛ من جمله بیجن خان نواده واخشتوخان که در سالهای ۱۱۲۴تا ۱۱۲۶ هجری قمری حاکم منطقه بود و در زمان وی مسجد لب خندق بنا گردید؛ بازماندگانی از او در دزفول سکونت دارند که نام خانوادگی بیجن زاده دارند.

از خواجه خیرالله معروف به حج خیلا که از کلانتران دوران نادری بود نیز نوادگانی باقی مانده که احتمالا” خانواده های فعلی خیلا و خیلا پور و غیره ؛ منسوب به آنها می باشند .

در دزفول خانواده هایی هستند که از نقاط دیگر خوزستان به دزفول آمده و مانده اند ؛ مانند: خانواده های دورقی و بزی که از بندر قدیمی دورق که نزدیک شادگان بوده است به دزفول آمده اند .

در دزفول خانواده هایی با نام خانوادگی حاجی شاه وجود دارد که بنظر می رسد از نوادگان حاجی شاه فرزند یوسف شاه باشند که از آخرین اتابکان یزد بوده است و از سال ۶۹۰تا ۷۱۸ هجری قمری حکومت کرده و موطن اصلی آنان یزد بوده است.

و اما در مورد خانواده دیگری با نام شارون ؛ یا شارونی ؛ به نحوی که اعلام المنجد بر می آید ؛ در جائی شارون را شهری در فلسطین بین (( قیصریه )) و (( یا فا )) و در جای دیگر آن را ناحیه ای در کشور اردن نوشته است که یحتمل اجداد این خانواده از آن مناطق آمده اند.

ث – صبی ها

این گروه در قرن نهم هجری از شهر تیب که در کنار شعبه ای از رود کرخه در مرز ایران و عراق قرار داشت به نواحی دزفول و شوشتر آمده و در دزفول در محلی پایین تر از بقعه علی مالک ؛ در کنار رودخانه اسکان یافتند؛ که معروفیت دره صابیان و رود صابیان و سرمیدان صابیان ؛ که محل کار و کسب آنها نتیجه حضور آنان در این مناطق است ؛ تعدادی از این صبی ها در دزفول مسلمان شده و با دزفولیها آمیزش پیدا کردند و مسجدی نیز در دزفول بنا کردند بنام مسجد صابیان معروف است . نهایت حضور صابیان ؛ اواخر حکومت قاجاریه بود که دزفول را به طرف نواحی جنوبی خوزستان ترک کردند.

با تشکر از کلیه عزیزان که این مطلب را مطالعه کردند . و با عرض معذرت از طولانی شدن مطلب و بعلت اینکه می خواستم که مطلب بخوبی برای عزیزان مطرح گردد مجبور به عنوان همه آن در یک قسمت نمودم .

امیدوارم که مورد توجه خواننندگان محترم قرار گرفته باشد.

شهرداری

شهرداری دزفول یکی از کهن‌ترین شهرداری‌های کشور و نخستینشهرداری استان خوزستان و پنجمین شهرداری کشور بشمار می‌رود که در سال ۱۲۹۹ خورشیدی بنیان نهاده شده‌است. شهرداری دزفول دارای هشت سازمان و ۲ منطقه می‌باشد. همچنین راه‌اندازی منطقه ۳ در دست ساخت می‌باشد.

فضای سبز

دزفول سبزترین شهر استان خوزستان با سرانه فضای سبز ۱۵٫۲ متر مربع به شمار می‌رود که از این دید در میان دیگر استانها از جایگاه بالایی برخوردار است ولی تا رسیدن به استاندارد جهانی (۲۴ متر مربع) راه درازی در پیش دارد. یکی از برنامه‌های آینده شهرداری دزفول رساندن سرانه فضای سبز تا پایان سال ۸۹ خورشیدی به اندازه ۱۹ متر مربع می‌باشد. گلهای رز و مریم و آفتابگردان و بابونه و محمدی و نسترن و... از جمله گلهای زیبایی هستند که در این خطه سر سبز از جلگه خوزستان یافت می‌شوند. همچنین صیفی جات و مرکباتی همچون نارنج- پرتقال- نارنگی و... به وفور در اطراف دزفول به چشم می‌خورد و زیبایی خاصی را به این منطقه بخشیده‌است.

مراکز درمانیبیمارستان گنجویان دزفولبیمارستان آیت‌الله نبوی دزفولبیمارستان ۵۸۰ ارتش دزفولبیمارستان پایگاه چهارم شکاری دزفولمراکز تفریحی

تفریحگاه ساحلی دز (علی کله)

تفریحگاه ساحلی دز (علی کله)پارک خانوادهورزشگاه‌ها

آبشار شوی یکی از بزرگ‌ترین و زیباترین آبشارهای ایران در رشته‌کوه‌های زاگرس و در منطقه سردشت از توابع دزفول قرار گرفته است، همچنیندریاچه شهیون به عنوان یکی از زیباترین دریاچه‌های کشور در شمال شهرستان دزفول و در منطقه ای کوهستانی با طبیعت زیبا قرار گرفته است.

عبور رود دز به عنوان یکی از زلال‌ترین و پرآب‌ترین رودهای کشور از میان شهرستان دزفول باعث شده که در ساحل این رود،پارک ها و تفریحگاه های ساحلی متعددی ساخته شود که از جمله محبوب ترین آنها تفریحگاه ساحلی دز (علی کله) می باشد که بخصوص در فصول بهار و تابستان گردشگران زیادی را از سطح شهرستان و شهرستان های مجاور به خود جذب می کند.

یکی دیگر از جاذبه های طبیعی شهرستان دزفول که در منطقه سردشت و شمال دزفول واقع شده است،سالن کوه می باشد که علاوه بر وجود جاذبه‌های کم نظیر طبیعی نظیر سیاه چاله،دشت لاله‌های واژگون و غارها و چشمه‌ها مکانی مناسب برای علاقه‌مندان به ورزش کوهنوردی است.

از دیگر جاذبه های طبیعی شهرستان دزفول،پارک ملی دز می باشد.این پارک ، یکی از پارک های ملی ایران است که در شمال استان خوزستان و در محدوده شهر میانرود از توابع شهرستان دزفول واقع است.وجود حیات وحش غنی در کنار چشم اندازهای زیبا نظیر رودخانه، تالاب، این منطقه را به یکی از چشم اندازهای مهم استان خوزستان بویژه از لحاظ پرنده نگری تبدیل نموده. این جنگلها یکی از زیستگاههای مهم گونه نادر گوزن زرد ایرانی می باشد.

جاذبه های تاریخی

نامی‌ترین سازه تاریخی دزفول «پل قدیم» دزفول است که شاپور نخستساسانی به کمک زندانیان رومی آن را بر روی رود دز ساخت است از این رو پل رومی نیز خوانده می‌شود. این پل پیشینه‌ای نزدیک به ۱۷۰۰ سال دارد.

همچنین کشف آثاری همچون تپه‌های چغامیش سبب شده که دزفول را شهری از سپیده دم تاریخ بنامند.

خانه تیزنو

آسیاب‌های آبی دزفول، مسجد جامع دزفول، بازار قدیم دزفول،آرامگاه «یعقوب لیث صفاری شهریار ایرانی»، تپه‌های چغامیش،شهر باستانی جندی شاپور و دانشگاه جندی شاپور اولین دانشگاه جهان ساخته شده در زمان ساسانیان، شهر باستانی ایوان کرخه، مجموعه تاریخی شاه رکن‌الدین وخانه تیزنو از بخش‌های دیدنی و تاریخی این شهرستان به‌شمار می‌آیند.

موزه آجری ایران

بافت تاریخی دزفول

بافت تاریخی دزفول شامل خانه‌ها، مساجد ، ساباط ها ، حمام ها و گذرگاه های قدیمی است که از نظر معماری یکی از ارزشمندترین بافت های تاریخی کشور است و تا کنون بیش از یکصد اثر ملی از آن به ثبت رسیده است. بافت آجری با معماری اصیل ایرانی و تزئینات زیبا ، دزفول را به «موزه آجری ایران» معروف کرده است.

اماکن مذهبی

آرامگاه امامزاده علی شلگهی ،مسجد لب خندق،آرامگاه امامزاده رودبند،آرامگاه امامزاده محمد سبزقبا

صنایع دستی

نمایی از تراش بدنه قلیان بدست یک سازنده قلیان در بازار کهنه (دزفول)

ابزارهای دست ساز چوبی مانند زیرقلیان، قلیان، شمعدان، چوب لباسی، نمکدان و... از سازه‌های دستی شهرستان دزفول به‌شمار می‌آیند. یکی دیگر از سازه‌های دستی این شهر کارهای دستی بر روی فلزها می‌باشد که از آن میان می‌توان ورشوسازی، قلم‌زنی روی زر و سیم و زرگری را نام برد. در کارگاه‌های ورشوسازی بازار کهنه دزفول ابزار چای‌خوری و سینی و آتشدان ساخته می‌شود.نمدمالی، خراطی، کپوبافی و گیوه دوزی] نیز از دیگر سازه‌های این شهر به شمار می‌آیند.

هتل ها و مراکز اقامتی

دزفول دارای دو هتل سه ستاره است که عبارتند از :

هتل زیگورات (معروف به هتل جهانگردی)ره آوردهای دزفول ( سوغات دزفول)]

انواع کلوچه خرمایی، کلوچه شکری،کلوچه نمکی، لوزی شکری و نان شیر – معجون کنجد – ارده – شیره (سیلون) – نان کنجدی – قرص نعناع-مرکبات از جمله پرتقال و انواع صنایع دستی

غذاهای محلی دزفول

فرودگاه

فرودگاه دزفول

دزفول دارای یک فرودگاه است که به عنوان تنها فرودگاه شمال خوزستان در کنار پایگاه چهارم شکاری دزفول تأسیس شده و پروازهای روزانه آن به تهران و مشهد برقرار می‌باشد.هم چنین در مجاورت این فرودگاه،پایگاه چهارم شکاری دزفول قرار گرفته است.

راه‌آهن

این شهر حدود ۴۰ سال از سه محور شمالی و جنوبی و مرکزی خود به راه آهن سراسری متصل بود اما بعد از استقلال بخشهایی از شهرستان این شهر از نعمت راه آهن در بخشهای شمالی و جنوبی خود محروم گشت و اکنون فاصله ایستگاه فعال قطار از شهر ۷ کیلومتر می‌باشد و تنها جایگاه قطار دزفول ایستگاه سبزآب در بخش سنجر می‌باشد که تقریباً در منطقه‌ای متروکه می‌باشد.[۲۳]

پایانه مسافربری

دزفول دارای یک پایانه بزرگ مسافربری در خاور شهر ویک پایانه محلی در جنوب شهر می‌باشد. افزون بر این سازمانها و نهادهای مسافربری بسیاری در جای جای شهر برپا می‌باشد که کار ترابری مسافران را برای سفرهای درون استانی و برون استانی بر دوش دارند. از دزفول روزانه اتوبوس‌هایی راهی تهران - اصفهان - شیراز -کرج- بهبهان- عسلویه - آبادان - اهواز و ماهشهر می‌شوند که از این میان ترددهای بین دزفول و اهواز از همه بیشتر است. در پایانه جنوب شهر مینی بوس‌ها کار جابه جایی مسافران بین دزفول و شهرهای همجوار را انجام می‌دهند

بزرگراه دزفول - اندیمشک

پایانه میوه و تربار

دزفول دارای ۲ میدان میوه و تره‌بار بزرگ (به نامهای قدیم و جدید) می‌باشد که بخش عظیمی از مرکبات و سیفیجات خوزستان از آنجا به اکثر نقاط کشور حمل می‌شوند. علاوه به آن در اطراف میدان میوه و تره بار ده‌ها پایانه ترابری وجود دارد که این مجموعه دزفول را به قطب میوه و تربار و ترابری خوزستان و غرب کشور تبدیل کرده‌است.[۲۴]

راه‌های زمینی دزفولبزرگراه دزفول – اندیمشک به درازای ۵ کیلومتربزرگراه دزفول – شوش به درازای ۲۵ کیلومترراه آسفالته دزفول – شهیون به درازای ۵۵ کیلومترراه آسفالته دزفول – شوشتر به درازای ۶۷ کیلومترراه آسفالته دزفول – لالی به درازای ۸۵ کیلومترتاکسیرانی

سازمان تاکسیرانی دزفول در سال ۱۳۷۶ راه‌اندازی شد و هم اکنون پس از گذشت یک دهه از آغار به کارش با زیر پوشش دادن شمار ۱۲۰۰ دستگاه تاکسی شهری گردشی و خطی و ساماندهی ۱۰۰ دستگاه خودروی مسافربر و همچنین شمار ۲۹۰ دستگاه وانت بار درون شهری به شهروندان خدمت‌رسانی می‌کند.

اتوبوسرانی

سازمان اتوبوسرانی دزفول در سال ۱۳۶۹ راه‌اندازی شده‌است. هم اکنون بیش از ۱۵۰ دستگاه اتوبوس در ناوگان ترابری درون شهری دزفول به خدمت رسانی می‌پردازند.

کشاورزی

دزفول یکی از قطب های مهم کشاورزی ایران است .خاک حاصلخیز و آب کافی شرایط مناسبی را برای کشت مرکبات ، صیفی جات و گل و گیاه فراهم کرده است .

مرکبات دزفول بخصوص پرتقال از سالمترین و مرغوب ترین نوع مرکبات کشور محسوب می شوند . دزفول از نظر تولید گل های رز و مریم در کشور بالاترین رتبه را داراست. بخش عمده ای از تولیدات گل دزفول به سایر استان ها و خارج از کشور صادر می شوند.

کشاورزی در دزفول سابقه‌ای تاریخی دارد. بخش غیر کوهستانی دزفول پرآب‌ترین منطقه کشاورزی استان خوزستان می‌باشد. این امر موجب رونق کشاورزی در این شهرستان گردیده است و دزفول را به عنوان یکی از قطب‌های کشاورزی استان مطرح نموده است.شهرستان دزفول از خاک بسیار مرغوب، هوای مناسب و آب فراوان با شبکه­ های مدرن آبیاری، وجود مرکز تحقیقات کشاورزی صفی­ آباد با سابقه 52 ساله و نیز دو شرکت بزرگ کشت و صنعت شهید بهشتی و شهید رجایی، برخوردار می­ باشد.

دشت پربار دزفول و گذر رودخانه ­های پر آبی مانند دز و کرخه سبب شده که بیشتر فراورده­ های کشاورزی مانند گندم، جو، برنج، دانه­ های روغنی، چغندر، مرکبات، صیفی­ جات، گیاهان زینتی و پرورش انواع دام و طیور و آبزیان به شیوه مدرن انجام می­ شود به طوری­ که قریب به 67 محصول مختلف در این شهرستان پرورش و تولید می­ گردد که از حیث تنوع در کشور بی­ نظیر می­ باشد، همچنین 20 گونه مختلف مرکبات و ده­ گونه از گیاهان زینتی پرورش و تولید می­ گردد و مجموع میزان تولیدات شهرستان دزفول بیش از 2 میلیون تن را شامل می­ شود...

رادیو دزفول که بخشی از مجموعه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است،این رادیو در آبان ماه سال ۱۳۵۹ تاسیس شد و هم اینک روزانه بین ۵ تا ۷ ساعت برنامه به زبان فارسی و گویش دزفولی پخش می کند. این برنامه‌ها در قالب برنامه‌های فرهنگی، اجتماعی، خبری، محلی و ورزشی هستند. این رادیو شهرهای دزفول، اندیمشک و شوش را پوشش می دهد.